Geschiedenis

g e n e a l o g i e
Op 1 september 1993 startten Anthon en Marcel van den Driest hun onderzoek naar de stamboom van de familie. Tot dat moment waren gegevens bekend die liepen tot circa 1800. Door archiefonderzoek in het Rijksarchief in Zeeland in Middelburg (nu: Zeeuws Archief) kon de genealogie snel aangevuld worden. In mei 1994 kwamen de resultaten van het onderzoek voor de familie beschikbaar in een boek met bijbehorende familieschema’s.

Het bleek dat de familie zeer honkvast was. Alle voorouders uit de 17e en 18e eeuw woonden en werkten op het eiland Walcheren in Zeeland. Onze oudst bekende voorvader is Aernout Mattheeusen van den Dries(s)che, die voor het eerst vermeld wordt in de kerkelijke registers van Grijpskerke in 1591. Bij de inschrijving van zijn tweede huwelijk in 1617 staat vermeld dat hij geboren was in Snaaskerke, in Vlaanderen. Deze verplaatsing, van Snaaskerke (nabij Oostende) naar Grijpskerke, gecombineerd met het tijdstip ervan, is in verband te brengen met de Grote Trek, de grootschalige emigratie van Zuid-Nederlanders naar de Noordelijke Nederlanden, veroorzaakt door de dreigende Spaanse herovering van de Zuidelijke Nederlanden.

Deze vluchtelingenstroom kende haar hoogtepunt in de jaren 1577 tot 1589. Het totaal aantal ‘wijkelingen’ wordt tegenwoordig op zo’n 150.000 geschat (Briels). De Waalse edelman Valentin de Pardieu hertog de la Motte (1530-1595) leidde, in dienst van Alexander Farnese hertog van Parma, de aanval op West-Vlaanderen. Hij deed drie vergeefse pogingen om Oostende, de enige plaats die in handen van de opstandelingen was gebleven, in te nemen. Tijdens het beleg van de stad werden de dijken doorgestoken, waardoor er een groot overstromingsgebied ontstond rond de stad en enkele kilometers landinwaarts. In 1584 werden Stene en Snaaskerke door hun inwoners verlaten.

In de 17e en 18e eeuw zaten meerdere leden van de familie als ‘schepen’ (enigszins vergelijkbaar met de huidige functie van wethouder) in het bestuur van Walcherse dorpen: Cornelis Willemsen van den Driesen was van 1697 tot 1714 schepen van Aagtekerke. Diens zoon Adriaan was schepen van Koudekerke van 1751 tot 1764. Een neef van Adriaan en voorvader van de familie Van den Driest, Marinus van den Driesse (1753-1808), was schepen van Melis- en Mariekerke. Ook uit de allianties die de familie aanging, valt op te maken dat de familie tot circa 1800 tot de plattelandsregenten behoorde. In 1792 trouwde Willem van den Driest, de zoon van Marinus van den Driesse, met Magrieta Jongepier, de dochter van Jan Jongepier, schepen van Grijpskerke en kleindochter van de schout van St.Laurens.

Iedereen met de familienaam Van den Driest stamt af van Willem van den Driest en Magrieta Jongepier. De stamboom kent twee grote takken, die ontstaan zijn uit twee zonen van Willem: Marinus en Jan. De nakomelingen van Marinus (1793-1842), die zijn vader opvolgde als landman te Serpoppekerke, noemen we gemakshalve de ‘Aagtekerke-tak’. De nakomelingen van Jan (1800-1879) noemen we de ‘Middelburg/Vlissingen-tak’. Deze indeling is ook toegepast in een sterk vereenvoudigde fragmentgenealogie.

n a d e r   o n d e r z o e k
Uit archiefonderzoek in West-Vlaanderen is gebleken dat de naam Van den Dries(s)che vóór 1600 in de omgeving van Brugge slechts sporadisch voorkomt. Aernout Matheeusen van den Dries(s)che werd weliswaar in Snaaskerke geboren, maar alles wijst erop dat de familie daar slechts kort moet hebben gewoond. De plaats fungeerde waarschijnlijk als ‘springplank’ op weg naar de Noordelijke Nederlanden aan het einde van de 16e eeuw. Even voor 1600 woonden er een opvallend groot aantal naamgenoten in Gent. Naarmate je verder teruggaat in de tijd, verplaatst de verspreiding van de familienaam zich in oostelijke richting, in de omgeving Lokeren, Hamme en Waasmunster. Pogingen om aansluiting te vinden bij de genealogie Van Driessche, opgesteld door Dr. Rogier Van Driessche en gepubliceerd in het tijdschrift Vlaamse Stam in 1987, hebben tot nu toe niets opgeleverd.

Bronnen:
J. Briels, Zuidnederlanders in de Republiek 1572-1630. Een demografische en
cultuurhistorische studie
(Sint-Niklaas 1985).
H. Rottier en H. Arnoldus, De Vlaamse Kustvlakte (Tielt/Middelburg 1984) 153, 156-157.
Vlietinck, ‘Het oude Oostende en zijn driejarige belegering’, in: Van Steenes tot Oosthende
deel 2
, 239.

h e r a l d i e k
Wapen_Van_den_Driest.jpgIn het register van familiewapens van het Centraal Bureau voor Genealogie is ingeschreven het bovenstaande wapen van het geslacht Van den Driest.

In zilver zes zwarte ronde gespen (3, 2, 1). Helmteken: een gesp van het schild tussen een vlucht van zwart en zilver. Dekkleden: zwart, gevoerd van zilver.
Oudst bekende wapenvoerder is Dr. Jan van den Driessche (Johannes Drusius), geb. Oudenaarde 28 juni 1550, overleden Franeker 12 februari 1616, hoogleraar Oosterse talen in achtereenvolgens Oxford, Leiden en Franeker, zoon van Clemens van den Driessche en Elisabeth Decker, zoals blijkt uit zijn geschilderd portret uit 1606 (coll. Museum Martena, Franeker). Verwantschap van hem met het geslacht Van den Driest is niet aangetoond.
Het oudste familielid dat dit wapen voerde was Cornelis van den Driessen, deken van het Rouwmeestersgilde in 1786, overleden Middelburg 22 april 1790, zoon van Jan van den Driesse(n) en Anna Gerbrandus (coll. Steenkamp/Damstra, coll. Muschart; wapenreg. CBG in Jaarboek 1972, blz. 226 als 2e en 3e kwartier van het gevierendeelde wapen Van den Driessen Mareeuw). Deze wapenvoerder is een achterneef van Willem van den Driest, voorvader van de aanvrager. Geregistreerd op verzoek van Marcel Anthonis van den Driest, geboren Vlissingen 1 februari 1967, wonende Oost-Souburg, zoon van Anthonis Rudolf van den Driest en Hilda Jeannette Boon.

Aanvrager stamt af van Aernout Mattheeusen van den Dries(s)che, van Snaeskercke (België), overleden Grijpskerke 4 januari 1620, en Janneken Vermeere.

Over familiewapens bestaan veel misverstanden. Bijvoorbeeld: als je een familiewapen hebt, ben je van adel. Of: een familiewapen moet verleend worden door een vorst of andere autoriteit. Of: iedereen heeft een familiewapen. Je zoekt gewoon je achternaam op in een heraldisch naslagwerk. Tijdens het genealogisch onderzoek kwamen we in contact met veel familieleden. Enkele van hen bleken al op de hoogte te zijn van het bestaan van een familiewapen Van den Driesche. Algemeen ging men ervan uit dat dit wapen op onze familie betrekking had. In de heraldiek dient men hier zorgvuldig te werk te gaan. Iedereen is vrij een wapen te voeren, maar het is van groot belang dat dit wapen niet reeds door een andere familie wordt gevoerd. Familiewapens dienen van oudsher immers om families van elkaar te onderscheiden. Zonder in details te treden over de regels van de heraldiek, beperken we ons hier tot de opmerking dat er recht op het voeren van een familiewapen kan bestaan als men in mannelijke lijn verwant is met de (eerste) wapenvoerder, tenzij die wapenvoerder de kring van rechthebbenden heeft beperkt. In de strengste opvatting hebben alleen de nakomelingen in mannelijke lijn recht om het familiewapen in ongewijzigde vorm te voeren. In ons geval bestaan er van de gevonden wapenvoerder Cornelis van den Driessen geen mannelijke nakomelingen meer. Wel is de familie Van den Driest in mannelijke lijn aan hem verwant. Omdat het niet bekend is of de wapenvoerder de kring van rechthebbenden heeft beperkt, mogen wij het wapen voeren.

De laatste vrouwelijke nakomeling van wapenvoerder Cornelis van den Driessen, Anna Petronella van den Driessen (Middelburg 1771-1837), trouwde met Jacobus Wilhelmus Mareeuw. Hun zoon Jacobus Mareeuw (1797-1837) wijzigde zijn achternaam in Van den Driessen Mareeuw. Deze zogenaamde naamsvermeerdering werd vaak toegepast in de gegoede burgerlijke kringen van de 19e eeuw. De wapens van de families Mareeuw en Van den Driessen werden in 1971 gecombineerd tot het wapen Van den Driessen Mareeuw en geregistreerd bij het Centraal Bureau voor Genealogie door Adriaan Willem Anton van den Driessen Mareeuw (CBG, Wapenregister, Nr. 6.9.5962)Lijntekening_Van_den_Driessen_Mareeuw_1.JPG

Driest__enhanced_1.JPG

 

 

 

 

 

 

Van den Driessen/Van den Driest                                               Van den Driessen Mareeuw


is ons familiewapen wel echt?
Met enige regelmaat verschijnen er berichten in de media over malafide aanbieders van familiewapens. Soms worden er genealogische pakketten te koop aangeboden met informatie, die, zo luidt het begeleidend schrijven, ‘mogelijk ook voor u interessant kan zijn’. In werkelijkheid bestaat het pakket uit een lijst met vervalste genealogische gegevens, een adressenlijst die overgenomen is uit het telefoonboek en een familiewapen van twijfelachtige heraldische kwaliteit, waaronder volkomen ten onrechte de familienaam van de geadresseerde is gezet. Moet de familie Van den Driest zich nu ook zorgen maken over de echtheid van het familiewapen? Daarover kunnen we kort zijn: nee. Ons familiewapen voldoet namelijk aan een aantal voorwaarden waardoor aan de echtheid niet getwijfeld hoeft te worden.

1. Ons familiewapen steunt op grondig genealogisch onderzoek.  Om te bepalen welk wapen bij welke familie hoort, moet men eerst een zo compleet mogelijke stamboom opstellen.
2. Het familiewapen is in de 18e eeuw door iemand uit onze stamboom gevoerd: Cornelis van den Driessen (1736-1790). Deze persoon is in mannelijke lijn verwant aan de familie Van den Driest. Daarom mogen wij het wapen voeren.
3. Het familiewapen is opgenomen in het register van familiewapens van het Centraal Bureau voor Genealogie. De genealogische connectie met de wapenvoerder is hierdoor gecontroleerd en het wapen is getoetst aan de regels van de heraldiek. Er bestaan namelijk strenge regels voor kleurgebruik en uitvoering van het wapen.
4. Het wapen is geschilderd door erkend heraldisch kunstenaar Cor Böhms. Zijn initialen heeft hij op de schildering aangebracht.

Dit alles betekent niet dat er helemaal geen vragen meer bestaan over ons wapen. De belangrijkste kwestie blijft de oorsprong van het wapen. De wapenvoerder komt uit de 18e eeuw, maar het schild wordt al vermeld in 1567 (‘In den Boomgaert der Wapenen’, Jan Lautte). Dat betekent dat Cornelis van den Driessen zeker niet de eerste wapenvoerder is geweest. Het zou kunnen dat hij het wapen is gaan voeren, terwijl het oorspronkelijk aan een andere (uitgestorven?) familie heeft toebehoord. Dat is op zich niet verontrustend. Als een familiewapen meer dan 100 jaar in de familie wordt gevoerd, is dat voldoende om tot registratie van het wapen te kunnen overgaan.

Ook in het onderzoek dat Jan Caluwaerts voor ons verricht, blijft de heraldiek een punt van aandacht. Zo zijn er inmiddels drie vondsten van familiewapen Van (den) Driessche die het onderzoeken waard zijn: een wapen met zes vierkante gespen van zilver op een zwart schild van Elisabeth van Driessche uit Gent († 1517), het familiewapen Du Trieu (dat is de Franstalige versie van Van den Driessche) met daarop stijgbeugels in plaats van gespen, en een wapen van Hildewaert Van Driessche uit Hamme die reeds in de 14e eeuw het wapen met de zes gespen voerde.

2 gedachtes over “Geschiedenis

  1. Hallo, Een vraag. Ik kom oorspronelijk uit WEst-Brabant. Daar komt de naam van den Dries voor. Dit is de naam van mijn moeder. Zij komt uit Fijnaart en Heiningen. Deze familie komt van oorspong uit de buurt van Antwerpen. Zou er enige relatie kunnen zijn met de Zeeuwse familienaam? Zo ja. Graag een reactie!

    Like

  2. Beste C. Dane,
    Dank voor uw reactie op de website van de familiestichting Die ‘drieste’ van den Drieschen. Toen we het onderzoek startten, hadden we inderdaad verwacht aansluiting te vinden met het Zeeuwse geslacht Van den Dries. Er deden allerlei verhalen de ronde binnen de familie, dat ooit een Van den Dries uit Beveland zwemmend naar Walcheren zou zijn gekomen om te kunnen trouwen met een Protestants meisje. Hij zou vervolgens ter onderscheiding van zijn katholieke familieleden een ‘t’ achter zijn naam hebben geplaatst. Dit verhaal bleek uit de fantasie ontsproten. Onze stamboom gaat terug tot ca. 1591 en er is tot dat jaartal geen verwantschap aangetoond tussen de families Van den Driessche en Van den Dries.
    Het Zeeuwse geslacht Van den Dries is geboekstaafd in 1988 door A. van den Dries (een groot, dik bruin boek), aanwezig in de Zeeuwse Bibliotheek en het Zeeuws Archief. Op één van de beginpagina’s prijkt volledig ten onrechte het familewapen van een andere, Brabantse familie Van den Dries. Van díe familie is de genealogie gepubliceerd in de serie Nederland’s Patriciaat dl. 58 (1972). Wellicht is die laatste de familie waartoe u behoort.
    Vriendelijke groeten,
    Marcel A. van den Driest
    secretaris

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s